Skip to main content

Een professional met een relatie in detentie - gastblog

Tijd voor een nieuwe rubriek! Dit keer geen blog van mij of een interview met, maar een gastblog geschreven door één van de duizenden mensen in Nederland die jaarlijks te maken heeft met een relatie in detentie. Het eerste blog is geschreven door Michelle*. Op het moment dat iemand in je omgeving in aanraking komt met justitie dan raakt dat alle fronten van je leven. Voor michelle ligt dat extra gecompliceerd, want als ambtenaar wordt er van je verwacht dat je ver weg blijft van alles wat met criminaliteit te maken heeft. Geldt dat ook als de gedetineerde in kwestie de liefde van je leven is? Michelle neemt je mee in haar gedachtegang, waarin zij twee levens leidt terwijl zij één en dezelfde persoon is. Hoe zij als professional worstelt met het feit dat haar man in detentie zit, lees je in dit openhartige blog.

Daar loop ik de bezoek ruimte uit, ik voel me gehaast en ongemakkelijk. Ik probeer met niemand oogcontact te maken en loop zo snel mogelijk naar mijn auto. Daar barst ik in tranen uit. Hoe zijn we in deze situatie beland? Hoe gaan we dit nog zo lang vol kunnen houden? De gedwongen afstand, het missen, het verdriet…

In mijn tienerjaren heeft een ver familielid een delict gepleegd. Vaak kreeg de rest van de familie de vraag; ‘Ben je familie van?’ Hierdoor heb ik altijd goed mijn best gedaan, op school, op mijn werk, maar ook als burger, altijd vriendelijk en behulpzaam, om te laten zien dat ‘ik niet zo ben’. Onbewust vecht ik op deze manier jaren tegen vooroordelen van anderen, maar ook vooroordelen van mezelf. Tijdens mijn HBO opleiding, stage en later in het werkveld zet ik mij in binnen de hulpverlening om o.a. (ex)-gedetineerden te helpen. Bewust heb ik hier niet voor gekozen, maar het kwam gaandeweg op mijn pad. Privé kreeg ik vaak opmerkingen als; ‘Dat je dat werk kunt doen’ ‘ben je niet bang?’… Altijd heb ik benoemd dat ieder in zo’n situatie terecht zou kunnen komen. Maar ook ik dacht stiekem, dat overkomt mij niet.

In de gedragscode van diverse  gemeentes en andere sectoren waarin ambtenaren werkzaam zijn, staat beschreven dat mensen die in aanraking komen met criminaliteit, ongewenste privé contacten zijn. Met andere woorden, ‘Niet inlaten met criminelen’…. maar, wat als je weet dat iemand ten onrechte als crimineel wordt bestempeld? Of wat als je de hele context van een situatie weet en het delict hiermee in een heel ander licht ziet? Of wat als je überhaupt geen keuze hebt en je naaste familie ooit in dat circuit zat?  Zijn dit dan ook ongewenste privé contacten?

Er wordt gesproken over ongewenste privé contacten, maar voor wie zijn die dan ongewenst? Is je broertje die kampt met problematiek en hierdoor in aanraking is gekomen met criminaliteit, daardoor ongewenst? Is het niet raar, dat je als professional geacht wordt om cliënten niet te veroordelen (beoordelen) betreft hun verleden, om cliënten te steunen in de keuzes in de toekomst, maar diezelfde categorie contacten als professional, in je privé leven ongewenst zijn? Hoe kan je als professional iemand oprecht helpen of begeleiden in je werk, wanneer je werk deze contacten in je privé leven als ongewenst beschouwt?

Al deze vragen houden mij dagelijks bezig, de afgelopen tijd meer dan ooit.

Ik dacht altijd dat de liefde, zoals beschreven wordt in de film ’The Notebook’ alleen maar bestond in films. Trouwen? Ik moest er niet aan denken. Totdat ik die ene ontmoette. Hij was intelligent, grappig, zorgzaam en open over zijn verleden. Hij vertelde als jongere verkeerde keuzes te hebben gemaakt, op jonge leeftijd uit huis geplaatst, schoppen tegen het systeem, kiezen voor het leven van de straat. Nu had hij alles op de rit en werkte hard voor zijn geld. En toen kwam die ene avond. Kort samengevat: hij kwam iemand tegen uit zijn verleden, raakte in een conflict en zit hierdoor op dit moment in detentie. Ik was woedend, verdrietig en teleurgesteld toen ik dat telefoontje kreeg. Door de sterke band die we inmiddels hadden opgebouwd koos ik ervoor om hem te steunen. In mijn ogen was dit contact helemaal niet ongewenst. Ik begreep de gebeurtenis, maar keurde het niet goed. Zijn proces maakte ik mee vanuit een andere kant, ditmaal niet als professional, maar als privé contact. Ineens voelde ik, wat mijn cliënten door de jaren heen tegen mij zeiden; onrecht, onbegrip, woede, bevooroordeeld, alles is langsgekomen, maar bovenop stond vooral; machteloosheid.

Nu ik de andere kant heb meegemaakt, en nog steeds meemaak, kies ik zelf voor een situatie waar ik altijd van dacht; dit overkomt mij niet. Zelf betaal ik geen rekening te laat en hou me altijd aan alle regels en voorschriften. Misschien wel juist, onbewust,  omdat ik bang ben dat ik hierop wordt afgerekend, meer dan wanneer dit bij een ander gebeurd.

Ik ben één persoon, maar toch leid ik twee verschillende levens. Beide versies zijn oprecht en echt zoals ik ben, dat durf ik met zekerheid te zeggen.  Toch kies ik er voor om maar één deel te laten zien… Waarom doe ik dit?

Feitelijk is het zo, dat ik heel anders aangekeken en benaderd wordt wanneer ik voor mijn werk een gevangenis bezoek, in tegenstelling tot wanneer ik een gevangenis bezoek als privé contact.  Dit is eigenlijk heel vreemd, want ik ben toch dezelfde persoon? Zoals de website noemt “Not my crime”: je wordt veroordeeld omdat je met iemand verbonden bent. Blijkbaar wordt er dan toch onderscheid gemaakt in contact, wanneer je een contact hebt als professional, of als privé contact.

In het netwerk van mijn werk spreek ik niet over mijn relatie, maar in het netwerk van mijn relatie spreek ik niet over mijn werk. Andersom zijn er namelijk ook veel vooroordelen. Vooroordelen over mensen die werken voor een gemeente of overheid,  maar zij zijn ook niet allemaal hetzelfde.

Soms word ik helemaal gek van mijn gedachten. Wanneer spreek ik mij uit? Wanneer ga ik ervoor staan en verbreek ik dit taboe? Je hebt als professional ook recht op een privé leven. Dit maakt je niet minder professioneel. Hoe ga je om met onrecht die je ziet gebeuren in het werkveld maar tevens ook ervaart in je relatie? Wil ik nog wel werken in een wereld waarin dit gebeurd? Maar aan de andere kant, gebeuren er ook veel goede dingen en kan ik wellicht ook een klein verschil maken juist omdat ik dit werk doe. Met 100% zekerheid durf ik te zeggen dat het mij zonder twijfel lukt om mijn werk als professional en de ervaringen in privé sfeer te scheiden. Alleen hoe overtuig je anderen hiervan?

Ik hoop en weet dat er anderen met mij zijn die er ook zo over denken. Tegelijkertijd is er het besef dat het schrijven van dit verhaal de situatie niet zal veranderen. Het idee dat er anderen zijn die zich ook zo voelen, zorgt ervoor dat ik mij op die momenten even niet zo eenzaam voel.

Die gedachte, dat ik niet alleen ben, zorgt voor motivatie om door te zetten. En eerlijk gezegd, kies ik er voor nu toch voor om op deze manier door te gaan. Want zo moedig, om alles uit te spreken, dat ben ik niet.

Door het schrijven van mijn verhaal ben ik echter wel iets belangrijks gaan beseffen. Ik schaam mij niet voor de situatie waarin ik zit, ik heb simpelweg niet de energie om mijn kant van het verhaal uit te leggen. Deze behoefte heb ik namelijk snel, context schetsen en alles zo goed mogelijk uitleggen, uit angst om niet begrepen en veroordeeld te worden.  En omdat ik iemand ben, die zich de meningen van anderen aantrekt, zou ik die uitleg nodig vinden. In elk geval hoop ik, dat de jaren snel voorbij gaan en de twee delen in mijn leven samen  één geheel “mogen” zijn – aangepast in de maatschappij, ‘zoals het hoort’…

*De naam van Michelle is vanwege privacyredenen gefingeerd. Wil je een berichtje voor haar achterlaten? Stuur een mailtje naar info@notmycrime.nl

annelyn